Wenning van het paard bij wedstrijden: waarom deze sessie alles verandert

Inleiding: wat als de sleutel voor je volgende wedstrijd de dag ervoor wordt beslist?

Je bereidt je paard wekenlang voor, je werkt aan je techniek, je zorgt voor zijn conditie… maar heb je ook gedacht aan de gewenningssessie de dag voor de wedstrijd?

In de paardensport is een werksessie op locatie de dag voor de wedstrijd niet alleen toegestaan volgens het reglement, maar ook sterk aanbevolen door topruiter en trainers. Toch blijft deze praktijk onderbenut bij amateurruiters.

Waarom is gewenning een echte sleutel tot betere prestaties? Hoe gebruik je het effectief? Ontdek onze uitleg, aangevuld met de tips van onze professionele ruiters die het in hun routine hebben geïntegreerd.

 

Wat is paardengewenning bij wedstrijden?

De gewenning is de werksessie die op de wedstrijdlocatie wordt uitgevoerd, doorgaans de dag voor de proef, om het paard de kans te geven zich aan te passen aan zijn nieuwe omgeving. Ze kan verschillende vormen aannemen:

• Een werk te voet of aan de longe
• Een bereden sessie
• Een verkenning van de baan 

Het doel is niet het paard uit te putten of complexe technische oefeningen te herhalen, maar wel de omgevingsstress te verminderen voor de grote dag en de laatste afstellingen te doen 🔥

 

De bewezen voordelen van gewenning

1. Stress en angst bij het paard verminderen

Een paard dat 's ochtends rechtstreeks aankomt op een wedstrijd kan overweldigd worden door prikkels: onbekende geuren, andere paarden, geluidssfeer, publiek, obstakeldecoraties… Deze fysiologische stress uit zich in een adrenalinespiegel die de concentratie kan belemmeren.

De sessie de dag ervoor stelt het paard in staat de omgeving te leren kennen, zonder de druk van de proef. Onderzoek naar paardengedrag bevestigt dat geleidelijke en niet-stressvolle blootstelling aan een onbekende omgeving de angstige reacties duurzaam vermindert. Het zenuwstelsel heeft de tijd om tot rust te komen voor de wedstrijd van de volgende dag.

 

2. De logistiek op de grote dag optimaliseren

Door de dag ervoor aan te komen, vermijd je de stress van een late ochtendrit, onverwachte files, en geef je je paard de kans om een nacht te rusten voor de wedstrijd ✨

 

3. De ruiter de kans geven zich ook aan te passen

Gewenning is niet alleen voordelig voor het paard! Het is ook de gelegenheid voor de ruiter om:

• Let op de kenmerken van het terrein (bodemgesteldheid, helling, oriëntatie)
• Potentieel stressvolle zones voor je paard identificeren (hoeken van de rijbaan, ingang van de tribune…)
• Het warming-upprogramma van de volgende dag aanpassen 💪

 

Gewenning: wat zegt het reglement?

De regels verschillen per federatie en discipline:

• In springen (FFE/FEI): rijden te paard de dag ervoor is toegestaan in de trainingsbakken.
• In dressuur: ruiters mogen werken in de ter beschikking gestelde rijhallen of buitenbakken, vaak met vaste tijden bepaald door de organisatie.
• In eventing: de verkenning van het cross te voet is gereglementeerd, maar een algemene gewenning aan de locatie is mogelijk vanaf de dag ervoor.

Informeer altijd bij de organisator naar de toegangstijden voor de terreinen en eventuele beperkingen 😉

Hoe organiseer je een effectieve gewenningssessie?

Duur en intensiteit: minder is meer

De gewenningssessie is er niet om je paard te vermoeien. Streef naar maximaal 20 tot 40 minuten, op gematigde intensiteit. Het doel is ontspanning, niet prestatie.

Progressie en het lezen van de omgeving

Begin met een verkenning te voet: laat je paard observeren, snuffelen en luisteren. Stap daarna op en werk eerst in de rustigste zones, voordat je de elementen nadert die mogelijk voor verrassing kunnen zorgen (tribunes, luidsprekers, grote zeilen…).

Afsluiten op een positieve noot

Sluit de sessie altijd af met een geslaagde oefening, in lichtheid. Je paard moet de baan verlaten ontspannen en vol vertrouwen — dat gevoel blijft tot de volgende dag hangen 😉

Aanpassen aan het profiel van het paard

Een zeer emotioneel paard heeft meer tijd nodig voor passieve verkenning. Een ontspannen paard kan technischer worden bewerkt indien nodig. Je paard goed kennen is essentieel om de sessie goed te doseren 🥰

 

❌ Fouten om te vermijden

• Te laat aankomen de dag ervoor: als de locatie pas laat in de middag toegankelijk is, is een korte sessie beter dan niets — maar anticipeer op de organisatie.
• Het paard overbelasten: een te lange of te intensieve sessie de dag ervoor kan spierpijn veroorzaken en de energiereserves aantasten.
• Herstel negeren: na de gewenning moet het paard kunnen rusten in een schone box, met water naar behoefte en goed ruwvoer.
• Tekenen van stress negeren: als je paard de dag ervoor in paniek raakt op de locatie, forceer dan niets. Keer terug naar de basis — geruststelling gaat voor training.

 

Getuigenissen van ruiters: gewenning loont

 

🚀 Van Mina Saiagh, een van onze eventingruiters:

« Bij eventing vindt de gewenning doorgaans plaats op de dag ervoor of op de ochtend van onze dressuurproef. Afhankelijk van de wedstrijd mogen we werken in alle drie de gangen, zowel binnen als buiten de rechthoeken, terwijl we bij andere wedstrijden alleen op stap mogen rondlopen, met lange teugels.

Over het algemeen is het doel om paarden de kans te geven de locatie te verkennen en vertrouwd te raken met de verschillende elementen die hen kunnen verrassen (schermen, decoraties, bloempotten, enz.). Ik hecht er veel belang aan dat ze zo rustig mogelijk zijn en aandachtig voor mijn hulpen. Wanneer de bodem grasland is, laat ik ze bijvoorbeeld gerust even grazen als ze daar zin in hebben.

Het belangrijkste is dat ze een positieve en prettige ervaring aan deze locatie bewaren, met het oog op de komende proef. »

 

🐴 Gewenning: het kleine detail dat alles verandert — het advies van Clara Cazeneuve!

Enkele minuten voor ze hun dressuurproef rijden, hebben eventers vaak de mogelijkheid om de rechthoek te verkennen. Een kort moment… maar zeker niet onbelangrijk!

👀 Voor het paard is dit de kans om zijn omgeving te verkennen: de decoraties, de juryhuisjes, het publiek en de letters. Deze eerste kennismaking helpt hem rustiger de baan in te gaan.

🎯 Voor de ruiter is dit het moment om zijn draai te vinden, zijn proef te visualiseren en vertrouwen op te bouwen voor de start. Bij eventing, waar elk punt telt, kan een goede eerste indruk het hele verschil maken.

✨ Uiteindelijk zijn die paar minuten veel meer dan een formaliteit: ze bevorderen het welzijn van het paard, versterken het vertrouwen van het duo en zorgen ervoor dat je de dressuurproef met meer sereniteit kunt ingaan!

 

Voor onze dressaageruiters:

Mado Pinto :

« Gewenning bij wedstrijden is voor mij essentieel. Ik pas deze werk- en acclimatisatietijd aan elk paard aan. Bij sommige besteed ik er heel weinig tijd aan, want er zijn vaak veel paarden tegelijk op de baan en sommige kunnen onder de indruk zijn of schrikken van de anderen.

Omgekeerd neem ik met andere paarden echt de tijd om hen rustig over de baan te laten stappen, zodat ze hun nieuwe omgeving sereen en zonder stress kunnen ontdekken. Ik heb geen vaste routine, behalve dat ik elke sessie zo goed mogelijk afstem op elk individueel paard.

Naar mijn mening is het essentieel dat deze gewenning plaatsvindt onder de beste omstandigheden, zodat het paard ontspannen, vol vertrouwen en klaar is om zijn proef in de best mogelijke stemming te rijden. »

 

Alexia Pittier:

« Voor mij is gewenning een sleutelmoment bij wedstrijden. Het stelt het paard in staat zijn omgeving te ontdekken en zijn proef onder de beste omstandigheden aan te gaan.

Een aanpak afgestemd op elk paard

• Sommige paarden hebben veel beweging nodig om te observeren en hun omgeving te verkennen.
• Andere ontspannen meer met een paar minuten draf en galop.
• Mijn doel blijft altijd hetzelfde: een rustig, losgelaten en zelfverzekerd paard.

Mijn routine

Ik begin altijd met een ronde over de baan. Zo kan mijn paard zijn omgeving verkennen. Daarna geef ik hem even de tijd om alles in zich op te nemen. Vervolgens start ik de sessie geleidelijk, zonder hem ooit te overhaasten.

De oefeningen die ik voorkeur geef

Ik geef altijd prioriteit aan ontspanningswerk. Ik volg dit op met eenvoudige overgangen en werk dan in draf en galop op een vloeiende manier. Ik streef op dat moment niet naar technisch werk: mijn doel is vooral een ontspannen en ontvankelijk paard.

Het voorbeeld van Sultan

Met Sultan hebben we ons eigen kleine ritueel. Ik neem de tijd om te paard rustig een ronde over de baan te maken, met mijn trainer naast me. Dit moment creëert een kalme sfeer en laat hem zijn omgeving volledig ontdekken terwijl hij loskomt.

Daarna werk ik hem een vrij korte tijd. Zodra ik voel dat hij ontspannen, verbonden en op zijn gemak is in zijn omgeving, is dat voor mij voldoende. Ik laat hem dan liever met rust, zodat hij al zijn rust en frisheid bewaart voor de wedstrijd.

💡 Wat ik heb geleerd met ervaring: een goede gewenning is niet per se een lange gewenning. Het belangrijkste is naar je paard te luisteren en je aan te passen aan zijn behoeften. »

 

✨ En voor Marie Catrevault, springruiter:

« Ik beschouw de gewenning als de eerste stap van mijn wedstrijdprestatie. Nog voor ik aan de proef denk, neem ik graag de tijd om mijn paard zijn omgeving te laten observeren en te begrijpen waar hij zich bevindt. Elk paard reageert anders: sommige kijken nauwelijks om zich heen, terwijl andere iets meer tijd nodig hebben om vertrouwen te krijgen.

Ik gebruik dit moment om zijn gemoedstoestand te beoordelen en een echte verbinding op te bouwen voor we de baan ingaan. Ik kies altijd voor eenvoudig werk, met veel overgangen en lichtheid, om een ontspannen, aandachtig en ontvankelijk paard te krijgen.

Naar mijn mening zorgt een goede gewenning ervoor dat je de wedstrijd met meer rust kunt ingaan. Het is een investering van een paar minuten die echt het verschil kan maken voor de kwaliteit van het werk nadien. »

 

Veelgestelde vragen over gewenning (FAQ)

Is gewenning verplicht? Nee, het is nooit verplicht. Maar het is sterk aanbevolen, vooral voor jonge paarden, emotionele paarden of bij een eerste deelname op een onbekende locatie.

Hoe vroeg voor de wedstrijd moet je aankomen? Indien mogelijk de dag ervoor. Anders minstens 2 à 3 uur voor de start, zodat er tijd is voor een gewenning te voet en een rustige warming-up.

Is gewenning nuttig voor zeer ervaren paarden? Ja, zelfs doorgewinterde wedstrijdpaarden profiteren van een korte verkenning van de locatie, met name om zich aan te passen aan de bodemgesteldheid en de akoestiek.

 

Conclusie: investeer 30 minuten de dag ervoor om op de grote dag te presteren

De gewenningssessie van het paard bij wedstrijden is een van de eenvoudigste en meest effectieve manieren om je resultaten in de paardensport te verbeteren. Er is geen speciaal materiaal of geavanceerde techniek voor nodig — alleen aandacht voor je paard en een beetje logistieke voorbereiding.

Maak van de dag voor de wedstrijd een moment dat volledig aan je paard is gewijd: je biedt hem de beste omstandigheden om de volgende dag zijn volledige potentieel te laten zien.